सुखदु:ख 

" सुखदु:खांच्या द्वैतामधुनी दु:ख सदा वगळावें ;
सुख सेवावें," हीच वासना सामान्यांची धांवे.                          १

एक पायरी चढतां वरतीं मानवता मग बोले,
" सुखदु:खांची समता आहे ; एकानें नच जग चाले."               २

सदा भरारी गगनीं ज्यांची ऐसे कविवरही वदती,
" संसाराच्या गाडयाचीं हीं दोन्ही चाकें जणुं असतीं ! '            ३

परि सुखदु:खां पुढें टाकुनी, वदतां " घे जें रुचे तुला,"
अचुक सुखाला उचली मानव ; दु:खा त्याची न ये तुला.          ४

यापरि जगतीं सुखदु:खाचें खरें मर्म ना कळे कुणा,
रुचे मला तर दु:ख सुखाहुनि; वेडा वाटे तरी म्हणा !               ५

सुख निजभोगीं नरा गुंगवी विसर पाडितें इतरांचा,
दु:ख बिलगतें थेट जिवाला; ध्वज फडकवितें समतेचा.          ६

सुख उद्दाम करी आत्म्याला ओळख ज्याची त्या नसते,
कोण कुणाला पुसतें जगि या दु:ख जरि मुळीं ना वसतें !        ७

गर्भवासगत अंधपणानें दिशाभूल होवोनी,
परक्या ठायीं आत्मा आला स्वस्थानातें त्यजुनी.                  ८

परमात्म्यापर्यंत तयाला पुन्हां असे जें जाणें,
नांव तयाला दिलें गोडसें कीं  ' जीवाचें जगणें.'                       ९

परि  ' जगणें ' ही मुदत ठरविली मूळपदा जायाची
सदा चालतां आत्मा तरिही मजल न संपायाची.                     १०

इष्ट पदा ने दु:खभोग हा प्रवास आहे आत्म्याचा
विश्रांतीचा मुकाम अगतिक काळ जात जो  सौख्याचा            ११

दु:ख असे कर्तव्य ; तयाची जाणिव पटते जीवाला,
इद्रियांस वरच्यावर शिवुनी सौख्य जातसे विलयाला.             १२

मजल मारणें इष्ट जयाला ठरलेल्या मुदतीमाजीं
प्रवास दु:खांचा भोगाया त्यानें व्हावें राजी.                              १३

कवी: गोविंदाग्रज.